Wodór w Polsce wchodzi w nowy etap. Gaz-System pierwszym certyfikowanym operatorem w UE

Spółka uzgodniła również Krajowy Dziesięcioletni Plan Rozwoju Systemu Przesyłowego Wodorowego (KDPRw). Osiągnięte kamienie milowe wyznaczają ramy rozwoju krajowej infrastruktury wodorowej, w tym Nordycko-Bałtyckiego Korytarza Wodorowego (NBHC).

Certyfikat niezależności dla Gaz-System

Gaz-System, jako pierwszy operator sieci przesyłowej wodoru w Europie, otrzymał decyzją Urzędu Regulacji Energetyki certyfikat niezależności. To potwierdzenie spełnienia przepisów krajowych i europejskich oraz wymogów dotyczących niezależności organizacyjnej, prawnej i decyzyjnej od podmiotów prowadzących działalność w zakresie produkcji, wytwarzania i obrotu paliwami oraz energią. Celem tych regulacji jest zapewnienie równoprawnego dostępu do infrastruktury przesyłowej i przejrzystych zasad funkcjonowania rynku.

Proces certyfikacji został pozytywnie oceniony przez Komisję Europejską oraz Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), co potwierdza zgodność przyjętego modelu działania Gaz-System z europejskimi standardami. Certyfikat był jednym z kluczowych warunków uzyskania statusu operatora systemu przesyłowego wodorowego, który Gaz-System, z mocy prawa, otrzymał do 2036 r.

Wodór ma potencjał, aby stać się bardzo ważnym elementem nowoczesnej gospodarki opartej na czystych technologiach, dlatego już dziś rozwijamy infrastrukturę i tworzymy stabilne, przewidywalne warunki dla rozwoju rynku tego surowca w Polsce. GAZ-SYSTEM, jako operator systemu przesyłowego wodoru, będzie odgrywał kluczową rolę w budowie tego ekosystemu. Budujemy infrastrukturę, wzmacniamy bezpieczeństwo energetyczne, tworzymy nowe impulsy rozwojowe dla polskiego przemysłu, zwiększamy konkurencyjność polskiej gospodarki – skomentował Miłosz Motyka, minister energii.

Sławomir Hinc, prezes zarządu Gaz-System, podkreślił rolę spółki w budowie krajowego rynku wodoru: – Rozwój rynku wodoru wymaga wizji, dobrze przygotowanego planu i jego systematycznej realizacji. Uzyskany certyfikat operatora systemu oraz uzgodniony Krajowy Dziesięcioletni Plan Rozwoju wyznaczają kierunek naszych działań na najbliższe lata. Gaz-System jest gotowy odegrać kluczową rolę w budowie rynku wodoru w Polsce oraz w regionie Morza Bałtyckiego. Jako pierwszy certyfikowany operator wodorowy w Europie przecieramy szlaki, wyznaczając standardy dla rozwoju infrastruktury, która ma szansę stać się fundamentem nowoczesnej, niskoemisyjnej gospodarki – powiedział Sławomir Hinc. Dodał, że firma tworzy solidne podstawy dla przyszłych inwestycji, dając tym samym ważny sygnał dla uczestników rynku i inwestorów. Równolegle realizuje projekty o istotnym znaczeniu dla europejskiego rynku wodoru.

Krajowy Dziesięcioletni Plan Rozwoju Systemu Przesyłowego Wodorowego

Istotnym elementem procesu certyfikacji było opracowanie i uzgodnienie projektu Krajowego Dziesięcioletniego Planu Rozwoju Systemu Przesyłowego Wodorowego, obejmującego zaspokojenie obecnego i przyszłego zapotrzebowania na wodór na lata 2027–2036. Dokument określa kierunki oraz ramy działań niezbędnych do zaprojektowania systemu przesyłowego obsługującego prognozowane zapotrzebowanie na wodór w Polsce i poza jej granicami. Przyjęcie pierwszego KDPRw potwierdza gotowość Gaz-System do pełnienia kluczowej roli w kształtowaniu krajowego rynku wodoru i stanowi punkt odniesienia dla dalszych działań inwestycyjnych i rynkowych związanych z rozwojem infrastruktury przesyłowej wodoru.

Nordycko-Bałtycki Korytarz Wodorowy

Gaz-System jest jednym z partnerów rozwijających Nordycko-Bałtycki Korytarz Wodorowy (ang. Nordic-Baltic Hydrogen Corridor – NBHC) – międzynarodowy projekt budowy infrastruktury przesyłowej wodoru łączącej Finlandię, Estonię, Łotwę, Litwę, Polskę i Niemcy. Celem inicjatywy jest stworzenie transgranicznej sieci umożliwiającej transport niskoemisyjnego wodoru, wzmacniającej bezpieczeństwo energetyczne regionu Morza Bałtyckiego i integrację europejskiego rynku wodoru, a także wspierającej dekarbonizację przemysłu w krajach wzdłuż korytarza. Projekt ma objąć ok. 2,5 tys. km rurociągów, umożliwiając przesył do 2,7 mln ton odnawialnego wodoru rocznie. Uruchomienie komercyjnej eksploatacji planowane jest w horyzoncie po 2033 r.

Zakończone niedawno niewiążące badanie rynku (Call for Interest, CfI) miało na celu zebranie informacji od producentów, odbiorców, operatorów systemów dystrybucyjnych i magazynów oraz potencjalnych użytkowników usług przesyłowych wodoru w sześciu państwach uczestniczących w projekcie. Wzięło w nim udział 81 firm reprezentujących 108 projektów, które zgłosiły łącznie 93 odpowiedzi. Wyniki potwierdzają wysokie zainteresowanie realizacją NBHC, zgodne z wcześniejszymi założeniami technicznymi. Prognozy wskazują, że do 2040 r. roczne zapotrzebowanie na przesył wodoru osiągnie 79,2 TWh, z czego 64,4 TWh przypadnie na projekty przemysłowe, a 14,8 TWh na niemieckie sieci dystrybucyjne, co odpowiada ok. 87 proc. zakładanej przepustowości korytarza wynoszącej 91 TWh.

Z badania wynika, że w Polsce zużycie wodoru w przemyśle ciężkim będzie konsekwentnie przewyższać krajową podaż. Oczekuje się, że produkcja wzrośnie z 2,8 TWh w 2033 r. do 13,2 TWh do 2050 r., podczas gdy popyt wzrośnie z 11,8 TWh do 32,4 TWh w tym samym okresie. Zaangażowani operatorzy systemów przesyłowych mają kontynuować dialog rynkowy w celu doprecyzowania zapotrzebowania na przepustowość NBHC oraz optymalnych wariantów rozwoju infrastruktury.

Michał Perzyński