Orlen i 13 firm z Europy Północnej podpisały porozumienie Baltic Energy Initiative

Region Morza Bałtyckiego od kilku lat zyskuje na znaczeniu jako jeden z głównych ośrodków transformacji energetycznej w Europie. To tutaj koncentruje się większość nowych projektów offshore wind na kontynencie, powstaje sieć terminali LNG mających ograniczać zależność od rosyjskich surowców, a kraje nadbałtyckie coraz częściej traktują infrastrukturę energetyczną jako element bezpieczeństwa państwa, nie tylko rynku. Inicjatywy branżowe skupiające firmy z różnych krajów regionu wpisują się w ten trend, odpowiadając na potrzebę koordynacji inwestycji, które ze względu na skalę i koszty trudno realizować w pojedynkę.

Do inicjatywy przystąpiły firmy i organizacje z Polski, Finlandii, Szwecji, Danii, Niemiec, Litwy, Łotwy, Estonii i Norwegii. Poza Orlenem sygnatariuszami są: Eesti Energia, Enefit, Fortum, KN Energies, DNV Energy Systems, Topsoe, Siemens Energy, Adven, Steady Energy, P2X Solutions, Latvenergo, Gasgrid Finland oraz Orsted.

Skład sygnatariuszy pokazuje, że inicjatywa łączy firmy o różnym profilu, od operatorów infrastruktury energetycznej i gazowej, przez koncerny paliwowo-energetyczne, po dostawców technologii dla energetyki jądrowej i wodorowej. Taka różnorodność kompetencji ma ułatwiać przechodzenie od etapu koncepcyjnego projektów do ich faktycznej realizacji – uczestnicy inicjatywy mogą wzajemnie uzupełniać się w łańcuchu: od projektowania instalacji, przez dostawy technologii, po operowanie gotową infrastrukturą.

Priorytety: offshore wind, wodór, CCS i SMR

Porozumienie ma tworzyć przestrzeń do łączenia kompetencji, wymiany doświadczeń i przygotowania przedsięwzięć o znaczeniu międzynarodowym. Wśród priorytetów znalazły się rozwój morskiej energetyki wiatrowej, integracja rynku LNG i BioLNG, budowa regionalnego rynku wodoru, transport i składowanie CO2 oraz rozwój małych reaktorów modułowych. Partnerzy mają też wspólnie ubiegać się o finansowanie z programów UE i innych źródeł międzynarodowych.

Dla Orlenu inicjatywa dotyczy obszarów, w których spółka rozwija własne kompetencje i aktywa – offshore wind, LNG, wodoru, CCS i energetyki jądrowej. Współpraca ma ułatwić realizację projektów transgranicznych, wymianę know-how oraz przygotowanie rekomendacji dotyczących regulacji i mechanizmów wsparcia.

Każdy z wymienionych obszarów jest dziś na innym etapie dojrzałości technologicznej i regulacyjnej, co zdaniem sygnatariuszy samo w sobie jest argumentem za współpracą regionalną. Morska energetyka wiatrowa na Bałtyku wchodzi już w fazę realizacji kolejnych farm, rynek LNG jest względnie ukształtowany, natomiast regionalny rynek wodoru czy komercyjne wychwytywanie i składowanie CO2 pozostają na wcześniejszym etapie rozwoju; brakuje jeszcze w pełni wypracowanych standardów, infrastruktury przesyłowej i modeli finansowania. Platformy takie jak Baltic Energy Initiative mogą przyspieszać wymianę doświadczeń między krajami, które w niektórych z tych obszarów są już bardziej zaawansowane, a innymi dopiero zaczynają się zajmować.

Ochrona infrastruktury krytycznej i cyberbezpieczeństwo

Uczestnicy inicjatywy będą wymieniać się doświadczeniami dotyczącymi zabezpieczenia infrastruktury krytycznej, cyberbezpieczeństwa, przygotowania na sytuacje kryzysowe oraz reagowania na zagrożenia fizyczne i hybrydowe. Partnerzy mają też wspólnie analizować przedsięwzięcia zwiększające odporność infrastruktury i możliwości ich finansowania.

Kwestia bezpieczeństwa infrastruktury podmorskiej na Bałtyku od kilku lat pozostaje jednym z najczęściej poruszanych tematów w regionalnej polityce energetycznej, zarówno w kontekście gazociągów i kabli energetycznych, jak i przygotowywanej infrastruktury offshore. W tym świetle włączenie ochrony infrastruktury krytycznej do priorytetów inicjatywy nie jest elementem dodatkowym, lecz naturalnym punktem wyjścia dla współpracy firm operujących w tym samym akwenie.

– Skala wyzwań stojących dziś przed energetyką wymaga współpracy wykraczającej poza granice pojedynczych państw i firm. Baltic Energy Initiative daje nam możliwość nie tylko uczestniczenia w kluczowych przedsięwzięciach transformacji energetycznej, ale także współtworzenia ich kierunków. Łączymy kompetencje, infrastrukturę i potencjał inwestycyjny europejskich firm, aby wspólnie wzmacniać bezpieczeństwo, skuteczniej wykorzystywać dostępne finansowanie i budować przewagę konkurencyjną regionu Morza Bałtyckiego – mówi Ireneusz Fąfara, prezes zarządu Orlenu, cytowany w komunikacie prasowym.