List intencyjny dotyczący współpracy na rzecz wsparcia budowy elektrowni szczytowo-pompowej w Rożnowie podpisali 13 lipca Miłosz Motyka, minister energii, Grzegorz Lot, prezes zarządu Tauron Polska Energia, oraz Michał Orłowski, wiceprezes zarządu ds. zarządzania majątkiem i rozwoju spółki.

Rożnów II: transformacja energetyczna służy bezpieczeństwu

Dokument wyraża wolę wspólnego wypracowania rozwiązań wspierających rozwój tego obszaru oraz realizacji strategicznych inwestycji wzmacniających bezpieczeństwo energetyczne kraju. Współpraca ma się koncentrować na wypracowaniu rozwiązań regulacyjnych, organizacyjnych i systemowych wspierających rozwój wielkoskalowego magazynowania energii oraz realizację strategicznych inwestycji w tym obszarze.

W uroczystości podpisania dokumentu uczestniczył wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, który odniósł się do związku bezpieczeństwa energetycznego z obronnością kraju. – Obronność to jednak nie tylko armia, dobry sprzęt, wyszkoleni żołnierze czy wspaniałe służby, które są gotowe do obrony każdego centymetra Rzeczypospolitej, i najlepsze sojusze. Bezpieczeństwo to też dostęp do energii. Bezpieczeństwo to rozproszona energia. To odnawialna energia, niezależna od źródła pochodzenia, niezależna od łańcucha dostaw - ani ze Wschodu, ani z Zachodu – mówił wicepremier.

Podkreślił, że Polska nie może być zależna w dostarczaniu energii do swoich domostw, do przedsiębiorstw, do instytucji, dlatego „dla rządu jest niezwykle ważne, żeby budować strategię bezpieczeństwa państwa polskiego w oparciu o wiele wektorów; wektor zwrócony w stronę energii jest jednym z najważniejszych”. - Doświadczenia wojny na Ukrainie pokazują, że pierwszym strategicznym celem ataku wroga jest zaatakowanie infrastruktury krytycznej. I wyobraźcie sobie państwo, jak łatwo jest zaatakować kilka wielkich elektrowni węglowych. Ale niemożliwe jest zaatakowanie i zniszczenie tysięcy, dziesiątek tysięcy czy setek tysięcy przydomowych elektrowni – zwrócił uwagę Władysław Kosiniak-Kamysz.

Minister energii Miłosz Motyka podkreślił znaczenie magazynów energii dla transformacji energetycznej kraju: – Nie ma bezpiecznej transformacji energetycznej bez nowoczesnych magazynów energii. Bezpieczeństwo energetyczne Polski wymaga dziś nie tylko nowych źródeł wytwarzania energii, ale również możliwości jej efektywnego magazynowania. Dlatego rozwój wielkoskalowych magazynów energii traktujemy jako jeden z priorytetów budowy nowoczesnego, elastycznego i odpornego systemu elektroenergetycznego – powiedział Miłosz Motyka.

Prezes Tauron Polska Energia Grzegorz Lot określił projekt jako inwestycję strategiczną dla spółki: – Rozwój projektu Elektrowni Szczytowo-Pompowej Rożnów II traktujemy jako strategiczną inwestycję Taurona, wzmacniającą funkcjonowanie oraz transformację całego krajowego systemu elektroenergetycznego. To przedsięwzięcie o wartości blisko 7 mld zł, które nie tylko zwiększy możliwości bilansowania energii i integracji odnawialnych źródeł, ale będzie też silnym impulsem rozwojowym dla polskiej gospodarki i regionu. Zakładamy, że ok. 80 proc. wartości inwestycji pozostanie w kraju, dzięki zaangażowaniu polskich firm, wykonawców i zaplecza inżynieryjnego – powiedział Grzegorz Lot.

Parametry i harmonogram inwestycji Rożnów II

Planowana moc instalacji Elektrowni Szczytowo-Pompowej Rożnów II wyniesie 767 MW, a jej pojemność magazynowa ok. 3,1 GWh. Projekt wykorzystuje istniejącą infrastrukturę Jeziora Rożnowskiego oraz naturalne uwarunkowania regionu. Obiekt ma też pełnić funkcję ochrony przeciwpowodziowej – umożliwi przyjęcie do 10 proc. dopływu fali powodziowej Dunajca do Jeziora Rożnowskiego.

Przedsięwzięcie znajduje się obecnie na etapie przygotowawczym. Opracowano projekt koncepcyjny, wykonano analizy środowiskowe i hydrologiczne oraz uzyskano warunki przyłączenia do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Trwają analizy geologiczne. Tauron zabezpieczył większość terenów niezbędnych do realizacji inwestycji i rozpoczął procedurę uzyskania decyzji środowiskowej. Planowany okres realizacji obejmuje lata 2028–2033. Zgodnie z założeniami około 80 proc. wartości inwestycji ma pozostać w krajowej gospodarce dzięki zaangażowaniu polskich przedsiębiorstw, zaplecza inżynieryjnego i wykonawców.

Czym są elektrownie szczytowo-pompowe i jaką pełnią rolę

Elektrownia szczytowo-pompowa to rodzaj magazynu energii wykorzystujący różnicę wysokości między dwoma zbiornikami wodnymi. W okresach nadwyżki energii w systemie woda jest pompowana ze zbiornika dolnego do górnego, a w momentach zwiększonego zapotrzebowania spuszczana z powrotem, napędzając turbiny i generując prąd. Tego typu instalacje pozwalają magazynować energię na dużą skalę i uwalniać ją w krótkim czasie, gdy jest potrzebna.

Elektrownie szczytowo-pompowe są obecnie najbardziej dojrzałą i sprawdzoną technologią wielkoskalowego magazynowania energii. Pozwalają wykorzystywać nadwyżki energii, w tym pochodzącej z odnawialnych źródeł, takich jak elektrownie wiatrowe i fotowoltaiczne, których produkcja jest zmienna w czasie. Zwiększają tym samym elastyczność Krajowego Systemu Elektroenergetycznego i wspierają ciągłość dostaw energii elektrycznej.

Rozwój wielkoskalowego magazynowania energii, w tym elektrowni szczytowo-pompowych, jest jednym z elementów polityki energetycznej państwa i strategii Taurona związanej z transformacją krajowego systemu elektroenergetycznego. Projekt Rożnów II ma zwiększyć możliwości bilansowania systemu, wesprzeć integrację odnawialnych źródeł energii oraz wzmocnić bezpieczeństwo dostaw energii w Polsce.

Michał Perzyński